نامه سرگشاده هزاره های آسترالیائی

َنامه سرگشاده هزاره های آسترالیائی

عنوانی
جلالتماب بان کی مون ! منشی عمومی سازمان ملل متحد
عالی جناب !
ما احترامانه توجه شما را به زجر و شکنجه جامعه هزاره افغانستان جلب میکنیم .جامعه ای که با توجه به وابستگی نژادی و مذهبی اش در طول بیشتر از دوصد سال رنج های بی حساب از قتل عام و کشتار و نسل کشی ، تحمل نموده و در گذشته نه چندان دور ، زجر و شکنجه و آزار و اذیت طالبان بی رحم و جنایتکار را که علاقه شدیدی به کشتار و نسل کشی هزاره ها، داشتند را پشت سر گذاشته اند.
هزاره ها بعد از کنفرانس بن و تدویر لویه جرگه و تسوید قانون اساسی و برگذاری انتخابات و ایجاد پارلمان در افغانستان، قاعده جدید بازی دموکراتیک را که جزء آمال و آرزوهای دیرینه شان بودند ، گردن نهاده و با حضور قوی و چشمگیر در امر ایجاد خانه مشترک و آباد برای همه افغانستانی ها، صادقانه تلاش ورزیدند و انتظار داشتند حاکمیتی دموکراتیک با قاعده وسیع سیاسی و برخواسته از متن اراده تمامی مردم افغانستان ، به وجود آمده و این حکومت با پشتیبانی جدی نهاد های بین المللی و کشور های کمک کننده ، نه تنها صلح و امنیت را در کشور بلا دیده شان پاسداری نمایند بلکه در راستای آبادانی و توسعه پایدار، فراگیر و متوازن ، ایجاد جامعه مدنی ، تثبیت مناسبات دموکراسی و تعلیم همگانی و رایگان جهت رشد و ارتقای سطح فرهنگی و ایجاد فرصتهای مساویانه و مناسب برای همه ، بدون تبعیض از دل و جان ، مایه بگذارند.
از آنجائیکه هزاره ها در طول بیشتر از دونیم قرن در زیر بار سنگین تبعیض نژادی ، فرقه ای و ستم ملی ، رنج برده و نسل کشیها ، زندانها ، شکنجه شدنها و آوارگیها را با گوشت و پوست و خون شان به تجربه نشسته بودند بناء تحول پیش آمده از کنفرانس بن را به فال نیک گرفته ، علما و منطقا به این نتیجه رسیده بودند که در سایه صلح و امنیت پایدار و استقرار حاکمیت دموکراتیک است که هزاره ها زمینه تنفس پیدا نموده و از حقوق غصب شده سیاسی ، مذهبی و اجتماعی شان برخوردار میگردند . درست به همین دلایل بود که هزاره ها با پروسه دایاگ همکاری نموده و سلاح های دست داشته شانرا قبل از همه تسلیم نمودند و با حضور گسترده و پرشور شان در پروسه انتخابات ریاست جمهوری و پارلمان ، از تحکیم مناسبات دموکراتیک ، استقبال کردند و علیرغم فقر و خشکسالی و قحطی نه تنها هزاره ها از کشت تریاک جلوگیری بعمل آوردند بلکه در قسمت تامین امنیت و تثبیت حاکمیت دولت بر همه مناطق هزارستان ، با نیروهای امنیتی دولت نوپا و قوتهای ایساف ، همکاری همه جانبه نیز نمودند و به همین لحاظ از آن تاریخ تا کنون مناطق هزارستان جزء امن ترین مناطق افغانستان به حساب می آیند .
اما تجاوز هر ساله پشتونهای کوچی به مناطق هزارستان که منجر به کشتار بیرحمانه هزاره ها و بیخانمانی هزاران خانوار هزاره و به آتش کشیده شدن صد ها منازل مسکونی و ویرانی ده ها قریه ،گردیده نه تنها تداوم تجاوز و مظالم تاریخی پشتونهای کوچی بر هزاره ها را در اذهان تداعی مینماید بلکه هر سال ابعاد خطرناک و تازه ای بخود میگیرد ، طالبان شرور و تروریستهای بین المللی ، جهت نا امن ساختن مناطق هزارستان، پیشقراول کوچیهای متجاوز گردیده و با سلاح های سبک و سنگین بر مناطق مسکونی مردم امنیت طلب و صلح خواه هزاره ، یورش برده و ضمن کشتن و بیجا نمودن و آواره ساختن آنان ، نه تنها تخم عداوت و کینه قومی را پاشیده و بر استخوان شکنی ملی تداوم میبخشند که با نا امن ساختن و افروختن آتش جنگ درین مناطق ،حاکمیت دولت را در هزارستان که بخش وسیعی از کشور را احتوا نموده ، نیز زیر سوال میبرند .
اما تعجب اینجا است که آقای رئیس جمهور و مسئولین امنیتی کشور که مسئول تامین امنیت و حفظ جان اتباع کشور میباشند ، متاسفانه هیچگونه اقدام موثر در راستای حل این معضله نه مینمایند بلکه با سهل انگاری آقای کرزی و کمک غیر مستقیم حلقاتی در درون حاکمیت و دوستان پیرامون رئیس جمهور، هر روز این تجاوز رنگ قومی ، گروهی و فرقه ای گرفته و در دراز مدت هزارستان را که تا کنون آشیانه صلح و امنیت است را با خطر جنگ و خونریزی ، مواجه میسازند .
ما هزاره های آسترالیا ضمن پشتیبانی از مردم مظلوم و رنج کشیده هزاره و استقرار صلح و امنیت پایدار در کشور، اعمال تجاوز کارانه کوچی ها بر هزارستان مخصوصا درمناطق بهسود ، دایکندی و ناهور که منجر به کشته و زخمی شدن و کوچ اجباری مردم بیدفاع بومی گردیده است را محکوم مینمائیم و از سازمان ملل ، سازمان حقوق بشر ، مجامع و نهاد های صلح دوست ، جوامع مدنی و نهادهای زیربط کشورهای کمک کننده افغانستان میخواهیم که نگذارند کوچی های پشتون ، مردم هزاره را وادار به کوچ اجباری ( که یکی از مظاهر بارز جنایت علیه بشریت محسوب میگردد) بنمایند و در شرایط کنونی بخاطر حفظ صلح و امنیت و ریشه کن نمودن تروریزم بین المللی و طا لبان جنایتکار ، از هزاره ها که بازوی قوی این نهاد های صلح طلب در راستای تامین امنیت ، تحکیم مناسبات دموکراسی ، نابودی جنگ افروزان و تروریستهای بین المللی میباشند ، در مقابل این تهاجم دفاع نموده و بر آقای کرزی و تیم تمامیت خواه و قبیله گرایش فشار بیاورند تا مسئله کوچی ها را در پرتو روشنائی ماده 14 قانون اساسی (اسکان دائمی ) حل نمایند . با اسکان دائمی کوچی ها نه تنها صلح و امنیت را پاسداری نموده و از جنگ و خونریزی جلوگیری بعمل بیاورند بلکه با اسکان کوچی ها ، آنان و فرزندان شان را با مظاهر شهرنشینی و تمدن و علم و فرهنگ آشنا ساخته و به شهروندان خوب و بافرهنگ مبدل سازند .
کاپی به :
صدراعظم آسترالیا آقای کیوین راد
وزارت خارجه آسترالیا
وزارت دفاع آسترالیا
نمایندگی های سازمان ملل در شهر های سیدنی ، میلبورن ، ادیلاید و بریزبن آسترالیا
نمایندگیهای سازمان حقوق بشر در شهر های آسترالیا
سفارت افغانستان در آسترالیا

تجاوزکوچی ها با فرمان و برائت آنان نیز با فرمان

عباس دلجو
سیدنی - آسترالیا 22/7/2008

تجاوزکوچی ها با فرمان و برائت آنان نیز با فرمان

با یورش مسلحانه کوچی های پشتون ، بر هزارستان ، متاسفانه بار دگر تاریخ ظلم و جنایت بر هزاره ها تکرارگردید و این بار پشتیبان این جنایت و تجاوز وحشیانه بر هزاره ها ، نه حکام مستبد فاشیست و قبیله گراهای بیسواد بلکه نئوفاشیستهای مدعی به اصطلاح حقوق بشری ، تئوری پردازان عقلانیت و اصولیت و دموکراسی ، روشنفکر نماهای فکلی ، و سایر دست اندرکاران سیاسی و مذهبی در اداره ریاستی آقای کرزی، است که از یک طرف با پشتیبانی مستقیم و غیر مستقیم ، کوچی های متجاوز را تشویق به تجاوز و جنایت نموده و از طرف دیگر با توطئه سکوت در مقابل این جنایت وارده بر هزاره ها ، که بیشتر ازیک ماه به انیطرف ولسوالی های حصه اول و حصه دوم بهسود و ولسوالی دایمیرداد در آتش سوخته و دهها نفر کشته واسیر، بیش از بیست هزار نفر مردم بی دفاع اواره گردیده و خانه ها و کشتزار های آنان حریق و تخریب شده است ، برخورد نمودند و با خیا ل راحت چنان مهر سکوت برلب زده اند که گویا در اطراف آنان هیچ حادثه ای رخ نداده است تو گوئی تنها رسالت و دلمشغولی آنان ، آرایش الفاظی از قبیل دموکراسی و آزادی و برابری ... در چارچوب دساتیر گرامری و لفاظی های کلی ، آنهم خرمن خرمن حرفهای مفت و آبکی و بی زمینه اجتماعی که هیچ دردی از هزاران درد انبار شده در زمینه زندگی اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی مردم مظلوم کشور ما را درمان نکرده اند ، میباشند.

اما آقای کرزی واتنوسنتریست های قبیله گرای تیمش از مسئله عنصر زمان ، زمینه های فکری و روحی مردم و ذهنیت جامعه جهانی غافل بودند و فکر مینمودند که هزاره ها در موقعیتی نیستند که در مقابل این یورش و تهاجم از قبل برنامه ریزی شده ای کوچی های پشتون به دفاع برخیزند ، اگر احیانا تک و توک مقاومت پراگنده ای از جانب مردم صورت گیرد با کمال خشونت و قساوت درهم کوبیده خواهد شد و هیچ دستگاه و ارگان نشراتی و تبلیغاتی نخواهد بود که حجم جنایت و آدم کشی کوچی ها و میزان مقاومت و دفاع مشروع و مظلومیت هزاره ها را به نمایش گذاشته و ذهن جهانیان را از عمق این فاجعه و نسل کشی قومی ، آگاه سازند . زمانیکه دیدند هزاره ها در سنگر مقاومت و دفاع از حیثیت و جان و مال شان ، علیرغم نبود امکانات تسلیحاتی و مالی ، با چنگ و دندان ، متحدانه و قهرمانانه به دفاع برخاسته اند و از طرفی دیگر نیروهای سیاسی و فکری جامعه هزاره در داخل و خارج افغانستان ، اعتراض و تنفر شان را از اعمال تجاوزکارانه کوچی ها بر هزارستان به گوش جامعه جهانی رسانیدند و دولت آقای کرزی و تیم تمامیت خواه او را عامل تداوم این جنایت و نسل کشی قلمداد نمودند . اینجا بود که آقای کرزی و حلقات فاشیست دور و برش که آتش بیار این معرکه بودند فهمیدند که در دامی که خود گسترده بودند ، افتاده اند بناء با دستپاچگی فرمان پنج ماده ای را جهت برائت دادن کوچی های متجاوز زیر نام به اصطلاح حل قضیه کوچی ها و هزاره ها ، صادر نمود.

اما جا دارد که امروز از آقای کرزی و دار و دسته حاکمیتش پرسیده شود که آقای کرزی ! کوچی ها با کدام مجوز قانونی به هزارستان حمله نموده و ملکیت و اموال شخصی مردم را تصاحب نموده اند در حالیکه "ملکيت از تعرض مصون است .هيچ شخص از کسب ملکيت و تصرف در آن منع نمي شود، مگر در حدود احکام قانون .ملکيت هيچ شخص ، بدون حکم قانون و فيصله محکمه با صلاحيت مصادره نمي شود"{1}. اما تعجب اینجا است که شما و مسئولین امنیتی کشور که مسئول تامین امنیت و حفظ جان و مال و ملکیت اتباع کشور میباشید ، متاسفانه هیچگونه اقدام موثر در راستای حل این معضله نه نموده اید بلکه با سهل انگاری شما و کمک مستقیم حلقا تی در درون حاکمیت و دوستان پیرامون تان، هر روز این تجاوز رنگ قومی ، گروهی و فرقه ای گرفته و در دراز مدت هزارستان را که تا کنون آشیانه صلح و امنیت است را با خطر جنگ و خونریزی ، مواجه ساخته اید .

آقای رئیس جمهور ! اینجا جنایاتی بوقوع پیوسته و انسانهای بیگناهی در مسلخ خواسته های تجاوز گرانه کوچی های پشتون ، جان شان را از دست داده اند ، با این فرامین شاهانه شما ، جنایتکاران جنگی و مهاجمان به حریم شخصی مردم نه تنها محکوم به جزای اعمال تجاوز کارانه شان نشده اند بلکه آن مهاجمان و جنایتکاران را یک طرف قضیه دانسته و حتی برای آنان خواهان جبران خسارت نیز گردیده اید:"هيأت، خسارات ناشي از حادثات اخير را به شمول خسارات متوقع ناشي از عدم دسترسي به علفچرها و کوچيدن قبل از فرارسيدن موسم معينه، به‌صورت دقيق تثبيت نموده و زمينهء برگشت بيجا شدگان ده‌نشين ولسوالي‌هاي بهسود و دايميرداد را به‌طور مناسب به‌ خانه‌هاي شان فراهم نمايند"{2}. یا للعجب ! این چگونه دیده درآئی است ؟ مگر آقای کرزی قانون کشورش را نمیداند ؟"زندگي موهبت الهي و حق طبيعي انسان است . هيچ شخص بدون مجوز قانوني ازاين حق محروم نمي گردد "{3}. زیرا حق زندگی از جمله حقوق اولیه بشر است که رعایت آن در تداوم زندگی اجتماعی انسانها از اهمیت والائی برخوردار میباشد و به همین مناسبت ماده 3 اعلامیه جهانی حقوق بشر بر این امر تاکید ورزیده است : " هر فرد حق زندگی ، آزادی و امنیت شخصی دارد " و در قرآن کریم باصراحت این مطلب چنین بیان شده است "من قتل نفسا بغیر نفس او فساد فی الارض فکانما قتل الناس جمیعا "{4}(هر که انسانی را بدون ارتکاب قتل یا فساد در روی زمین بکشد چنان است که گویی همه انسانها را کشته) . اما برخلاف صراحت این ماده و نص صریح قرآنکریم ، کوچی های پشتون بر مناطق هزاره ها ، با سلاح سبک و سنگین یورش برده و هر جنبنده ای ، اعم از زن و مرد و پیر و جوان و کودک و حتی حیوانات را قتل عام نموده و اموال مردم را به غارت برده و خانه و کاشانه شان را به آتش کشیده اند که این اعمال جنایتکارانه کوچی ها نه تنها قتل نفس ، که از مصادیق عریان "ژنوساید" و نسل کشی سازمان یافته نیز محسوب میگردد که ماده دوم قطعنامه شماره ۱۸۶ مورخ ۱۱ دسامبر ۴۶ مجمع عمومی سازمان ملل متحد اعلام داشته :" در این قرارداد مفهوم كلمه ژنوساید، یكی از اعمال مشروح زیر است كه به نیت نابودی تمام یا قسمتی از گروه ملی، قومی، نژادی یا مذهبی صورت می گیرد:
1 قتل اعضای گروه.
۲ صدمه شدید نسبت به سلامت جسمی یا روحی افراد آن گروه.
۳ قراردادن عمدی گروه در معرض وضعیت زندگانی نامناسبی كه منتهی به زوال و نابودی قوای جسمی، كلی یا جزیی آن شود.
۴ اقداماتی كه به منظور جلوگیری از توالد و تناسل آن گروه صورت گیرد.
۵ انتقال اجباری اطفال آن گروه به گروه دیگر.
ماده سوم: اعمال زیر مشمول مجازات خواهد شد:
۱ ژنوساید كشتار دسته جمعی
۲ تبانی به منظور ارتكاب ژنوساید
۳ تحریك مستقیم برای ارتكاب ژنوساید
۴ شروع به عمل كشتار جمعی
۵ شركت در جرم كشتار جمعی
ماده چهارم: اشخاصی كه مرتكب ژنوساید یا اعمال مشروحه در ماده سوم شوند، اعم از اینكه اعضای حكومت یا مستخدمین دولت یا اشخاص عادی باشند، مجازات خواهند شد". با توجه به فکتور های بالا ، آقای کرزی به اصطلاح رئیس جمهور افغانستان ، نه تنها هیچ اقدام عملی در راستای محکومیت مجرمین جنگی و متجاوزین به حقوق انسانی هزاره ها نه نموده اند بلکه با صدور فرمانی ، نیروهای دولتی را موظف به حفظ و حراست ، جنایتکاران و مجرمین جنگی ، ساخته اند:"اردوي ملي و پوليس ملي، مؤظف اند امنيت کوچي‌ها را در مسير بازگشت ‌شان به موقعيت‌هاي خزاني و زمستاني، به‌صورت جدي تأمين نمايند"{5}.
،
از ویژگیهای جامعه مدنی ، حاکمیت قانون برتمام شئون زندگی است با توجه به اصل حکومت قانون بر جرم گیریم کوچی ها دعاوی حقوقی داشته باشند ، طبق آراء حقوقدانان و روشنی قانون اساسی ، با مراجعه به مراجع قانونی زیربط ، بدون ایجاد نا امنی و متوسل شدن به زور و تجاوز و خشونت ، باید به حل منازعات ذات البینی بپردازند نه اینکه خود مدعی ، قاضی و مجری گردیده و با سلاح دست داشته شان خانه ها ، زمینها و املاک مردم را به زور تصاحب نمایند در حالیکه:"مسکن شخص از تعرض مصون است .هيچ شخص ، به شمول دولت ، نمي تواند بدون اجازه ساکن يا قرار محکمه با صلاحيت و به غير از حالات و طرزى که در قانون تصريح شده است ، به مسکن شخص داخل شود يا آن را تفتيش نمايد"{6}. از آنجائیکه تجاوز به حریم دیگران و کشتن و زدن و چور و چپاول و وادار به کوچ اجباری ( که یکی از مظاهر بارز جنایت علیه بشریت محسوب میگردد) از مصادیق اصلی جرم و جنایت به حساب میایند ، بعد ازینکه کوچی های مسلح بازور سرنیزه و کشتار و چور و چپاول ، در مدت بیشتر از یک ماه ، کشتند و سوختند و بردند ، آقای کرزی که رئیس قوه اجرائیه کشور هستند نه تنها عاملین و مرتکبین اعمال جرمی را طبق حکم قانون جزاء ، محکوم نمی نمایند بلکه با چشم پوشی از جنایات گذشته کوچی ها ، فرمان صادر مینماید:" اردوي ملي و پوليس ملي، به هيچ فرد اجازه ندهد تا خواسته‌ها و مطالب‌شان را با توسل به اسلحه، حل و فصل نمايند"{7} .

کجایند متولیان پرمدعای دین خدا !! آنانیکه خدا و قیامت و بهشت و جهنم و حقوق اسلامی و ارزشهای دینی را شعار میدادند ؟ آیا در قاموس دینی آنان ، هزاره های مسلمان ، که بناحق کشته میشوند ، مورد تجاوز قرار میگیرند ، اموال و احشام شان به یغما برده میشوند و از خانه و کاشانه شان به زور رانده میگردند ، جائی ندارند ؟ پس تکلیف شرعی این به اصطلاح علمای دینی در قبال این احادیث پیامبر گرامی اسلام و ائمه معصومین ، چیست ؟؟ " من اصبح و لا یهتم بامور المسلمین فلیس منهم و من سمع رجلاً ینادی یا للمسلمین فلم یجبه فلیس بمسلم " (کسی که بامداد برخیزد بی آنکه به فکر سر و سامان دادن به کارهای مسلمانان باشد، مسلمان نیست و کسی که فریاد "مسلمانان به دادم برسید" را از کسی بشنود و اجابت نکند مسلمان نیست)
"المومنون فی تبارهم و تراحمهم و تعاطفهم کمثل الجسد اذا اشتکی تداعی له سائره بالسهر و الحمی "(مومنان در نیکی کردن و مهربانی و دلسوزی نسبت به یکدیگر همچون تن واحدند که اگر جایی از آن دردمند شود، سایر اعضا در بیداری و تب و سوز آن همدردی می کنند).
« كونا لظالم خصما و للمظلوم عونا » يعني : « همواره خصم و دشمن ظالم باشيد و ياور مظلوم .
"فطوبی للعلماء بالفعل و ویل للعلماء بالقول"(خوشا به حال علما اهل عمل و وای بر علمای اهل سخن).

1- فصل دوم - ماده چهلم قانون اساسی افغانستانَ
2- فرمان آقای کرزی مورد حل منازعه ميان کوچي ها و ساکنين ولسوالي هاي بهسود و دايميرداد
3- فصل دوم - ماده بيست و سوم قانون اساسی افغانستان
4- سوره مائده، آیه 32
5- فرمان آقای کرزی مورد حل منازعه ميان کوچي ها و ساکنين ولسوالي هاي بهسود و دايميرداد
6- فصل دوم - ماده سي و هشتم قانون اساسی افغانستان
7- فرمان آقای کرزی مورد حل منازعه ميان کوچي ها و ساکنين ولسوالي هاي بهسود و دايميرداد

یادی از سالروز فاجعۀ ننگین جوزجان

یادی از سالروز فاجعۀ ننگین جوزجان واشکی نثار قربانیان بی دفاع و مظلوم آن واقعۀ تکاندهنده در تاریخ حاکمیت قبیله سالاران وعظمت طلبان در سرزمین ما

نویسنده : توردیقل میمنگی
چگونه میتوان آن روز های خونین واستخوان سوزی رااز یاد برد که جباران قدرت طلب در سرزمین ما با آرزوهای پلید تحکیم قدرت شیطانی وتعمیل ارادۀ اربابان بی عاطفه وجهانخوار خود خون های پاک مردم مظلوم وبی دفاع را ،محض به جرم دادخواهی چون سیل جری ساختند. وکدام وجدان انسانی میتواند آن صحنه های جانگداز بخون طپیدن بی گناهانی را که در تیر رس دژخیمان بی آزرم غرق در خون خودها بودند ودست نجات به هر طرف بلند میکردند فراموش کند.وچه کسی میتواند آن عربده های مست از خون آشامی راکه سردمداران فاشیست، دقیقاً متصل با اولین لحظات وقوع این جنایت قبلاً پلان شده از خود سر داده وبجای احساس مسؤولیت واظهارهمدردی به متهم سازی قربانیان که گویا مسلح بوده وتیر اندازی کرده اند شروع نمودند نا دیده انگارد .وبه کدام دلیلی میتوان تبصره های مفسرین فاشیسم قبیلوی را که با تئوری سازی های شرمآور ودور از وجدان انسانی از طریق رسانه ها ووسایل ارتباط جمعی حقیقت را سبوتاژ وبدینترتیب تلاش نمودند این جنایات آشکارا وبی پرده را صرف به خاطر اینکه بر علیه غیر پشتونها ودر مناطق غیر پشتون نشین صورت گرفته بود موجه وبرحق جلوه دهند نا دیده گرفت.وازآنانیکه تا امروز هم کشته شدن طالبان تجاوزکار ومزدور پاکستانی را در جریان جنگ های تجاوز کارانه بر علیه مردم بی دفاع شمال کشور تحت نام حقوق بشر و جنایت جنگی میخواهند چون پیراهن عثمان علم نموده ومبارزین ضد فاشیسم مذهبی قبیله واشغالگران پاکستانی را به محاکمه بکشانند باید پرسید که امروز چرا در مقام دفاع از حقوق بربادرفتۀ هموطنان غیر پشتون خود خاموش اند ،مگر در نزد این دیموکرات های قلابی وقبیله پرست ، خون هموطنان آنها بی ارزش تر از خون آن پاکستانی وعرب بنیادگرای متحد با منافع قبیله پرستان نیست؟
یکسال تمام از آن روزی گذشت که این جنایت تکاندهنده در سرزمین جوزجان این زادگاه تسلیم ناپذیر ترین آزادگان میهن ما که در هیچ دوری از تاریخ سر تسلیم در پیشگاه اجانب فرود نیاورده ودر کلیه مراحل سنگر های داغ دفاع از استقلال وتمامیت ارضی ونوامیس ملی میهن ما با سنگرنشینی آنان ودیگر مردم نواحی شمال در عدم هر نوع چشمداشتی از امتیازات لشکری وکشوری پاسداری گردیده به وقوع پیوست. وآن دشمنان آزادی واستقلال کشور ما که در کلیه مراحل تاریخ با تبعیت از منافع حیوانی وآزمندانۀ خود با هر اجنبی واشغالگری که درین سرزمین پانهاده یار ویاور بوده ورکابداری اجنبیان را کوتاه ترین راه رسیدن به قدرت وآرزوهای شئونیستی خود درین کشور انتخاب نموده اند ،امروزیکباردیگربا قتل عام مظاهره چیان حق طلب وعدالتخواه برعلیه نمایندۀ سوگند خوردۀ شئونیسم قبیله که قلم از تحریر نام او درصفحۀ پاک کاغذ شرمگین است یعنی جمعه خان جلاد خاطرۀ اجداد خائن ووطن فروشی خود چون عبدالرحمان خان،نادر خان،هاشم خان ،محمدگل مهمند معامله گروچادر پوش جبهۀ شرق جنگ استقلال،حفیظ الله امین وغیره را یکبار دیگر زنده ساختند .واین شیران بی آزرم داخل خانه وروباه های دربار اجانب ثابت نمودند که در سرشت ذاتی ایشان جز این نمیتوان جوهری را جستجو کرد ومردم ما تا زمانیکه این امتیاز طلبان بی عاریت را از اریکۀ قدرت پائین نکشند وامر قبول همزیستی انسانی وبرابربا دیگران را به ایشان تحمیل ننمایند محال است که جو قانون وعدالت درین سر زمین حکمفرما شده وعدالت اجتماعی با تأمین دیموکراسی تحقق یابد.
همانطوریکه تاریخ نشان میدهد این معامله گران فطری در هر دوری از تاریخ با هر روی سکه که با منافع آنها همآهنگی داشته آنرابر گزیده وهر آن قبلۀ را که تأمین کنندۀ منافع وامتیازات آنها بوده سجده گاه خود ها ساخته اند،چنانچه امروز نیز ما شاهد آن هستیم که از سلطنت پرست تا جمهوریخواه وکمونیست وسوسیال دیموکرات،مجاهد واسلامیست وطالب این گروه در اتحاد باهم طرفداران پروپاقرص دیموکراسی استعماری امریکائی ازیکطرف وهمچون گذشته های سیاه تاریخ این سرزمین بادونیمه شدن مصنوعی وایجاد قطب متضاد مصلحتی در تفاهم با اشغالگران وایجاد جبهۀ نامنهاد طالب والقاعده از جانب دیگر مصروف دادوستد با استعمارگران بوده وخیال اینراکه از پی امروز فردائی نیز از راه خواهد رسید هر گز در تصورخود ندارند ،وآنچه که آنهارا بخود مشغول داشته صرف یک هدف است که آن هم تصاحب وغارت بی چون وچرای این مملکت وفروختن آن به هر کسی که خریدار باشد با از بین بردن باشندگان اصلی وبومی این کشوروسجل نمودن مالکیت آن بنام خود.
ولی ما ایمان کامل داریم به اینکه هرشب سیاهی راولو به هر اندازۀ که عمیق باشد روز روشنی در پی است وجنایاتی که با خون انسانها ی بی گناه برصفحات تاریخ رقم میخورند هر گز فراموش نمیشوند وگذشت زمان خاطرۀ آن جنایات را به اسطوره های جاویدانی خون وشهادت مظلومینی مبدل میکند که جان های شیرین خودرا ایثار راه حق وعدالت نموده وچراغ آزادگی را مانع از خاموشی در چنگال هیولای استبداد واهریمن میشوند وتا جهان برپاست جغد ستم با اسطورۀ های خون این چنین رزمندگان بیباک راه حق وحقیقت تعریف خواهد شد.
هم وطن جوزجانی من نامت بلند ویادت جاویدان باد!
از اینکه حماسۀ قیام برعلیه بیدادگری را جاویدانه ساختی وبا خون پاکت درس آزاد بودن وآزاد زیستن را به هم میهنانت رهنمون شدی.
مادر جوزجانی سجده ام به دامان پاکت باد!
که پرورشگاه پیام آوران راه آزادی وعدالت است.وللوی جان پرورت در گهواره جنبانی کودکت در شب های بی ماه وستاره ماندگاری حماسه های خون وشهادت را به همراه دارد.وگریه ات در سوگ عزیز از دست رفته ات خود حماسه است ودرس های ماندگاری حقیقت.
ایمانم راسخ وباورم کامل به آن است که عدالت نمی میرد وآزادی به گور نمیرود ،هرچندی که ابرهای سیاه روزگارچهرۀ از آنها درربایند.
جغد شئونیسم وقبیله پرستی نیز از آنجائیکه با منافع هیچ قوم وگروهی در کشور ما همخوانی ندارد زود است که طومارش بر چیده شود ومردم ما همه با هم ودور از بازی های نفاق افگنانۀ اصلی وفرعی،خوردی وبزرگی وغیره نعره های شیطانی زندگی وسعادت را روزی به آغوش کشند
به امید فرارسی آن روز خجسته

کنفدراسیون امارت متحده طالبان و تجزیه افغانستان و پاکستان

کنفدراسیون امارت متحده طالبان و تجزیه افغانستان و پاکستان

شش سال از سقوط حکومت تروریسم طالبانی بنام امارت اسلامی افغانستان میگذرد و اما اینک در پیش چشمان جامعه جهانی ما شاهد ظهور طالبستان بنام «کنفدراسیون امارت متحده طالبان» در بخش های جنوبی قلمرو افغانستان و هفت ایجنسی قبایل خود مختار پاکستان خواهیم بود.

تا این اواخر یک نوع خود مختاری مخفی و دادن امتیازات اقتصادی، سیاسی و نظامی و هم چنان آزادی عمل در تولید و قاچاق مواد مخدر بخاطر رضایت طالبان و حامیان شان در مناطق جنوب افغانستان وجود داشت. هم چنان مذاکرات سپردن اختیارات ده ولایت جنوبی افغانستان به طالبان که تا بحال شایعه آن وجود داشت، سر انجام بطور رسمی از طرف طالبان مطرح گردید. این طرح طالبان در واقع گامی رسمی و عملی بسوی ایجاد« کنفدراسیون امارت متحده طالبان» و تجزیه افغانستان و پاکستان است که در مقاله کنونی توسط جسن بورک در هفته نامه آبزرور چاپ بریتانیا به چاپ رسیده است.
«در نوار مرزی میان افغانستان و پاکستان یک دولتی بی قانون و وحشی در حال تولد شدن است. اما هم زمان به آن جنگ بر سر کنترول دولت در حال تشکل میان جنگسالاران قبیلوی و ملیشاه های اسلامی نیز سرعت گرفته است.» این مطلب را جسن بورک خبرنگار آبزرور اظهار داشته است. وی اخیراً در عمق این مناطق سفر نموده است تا معلوم کند که کی ها در عقب آن قرار دارند.
جسن بورک در یک گزارش مفصل فاکتور های مختلف از ساختار جغرافیایی صعب العبور قبایلی گرفته تا سنت های محلی عقب ماند و از نفوذ جنگسالاران قبیلوی، ملیشاه های اسلامی محلی و خارجی گرفته تا قاچاق و تو لید مواد مخدر ، تجارت سلاح و جنایات سازمانده شده رادر شکل گیری دولت طالبی تاثیرگزار می داند. اما آنچه درین مقاله کمتر توجه شده به بازی های دولت پاکستان در رشد و تربیت تروریسم و فریبکاری های مشرف و سازمان آی اس آی است. هم چنان در مقاله مذکور به اشتباهات، سیاست های خام و بازی های چند پهلوی غرب بویژه واشنگتن و لندن در تحت نام جنگ با تروریسم که نه تنها منطقه را ازتروریسم نجات ندادند، بلکه راه را به ایجاد کنفدراسیون تروریستان و تجزیه خاک افغانستان و پاکستان نیز مساعد ساختند، هیچ اشارهای نشده است. در همین سلسله به نقش ضعیف و سیاست های طالب طلبی رژیم کرزی و تقاضاها از ملا عمر و گلبدین بحیث سرکردگان فاجعه کنونی در افغانستان هیچگونه اشاره نشده است. اما خبرنگار بیشتر اشاره و هوشدار به ایجاد دولت تروریستان و خطر تجزیه کشور های افغانستان و پاکستان نموده است.

خشونت ها در هفته های اخیر در افغانستان و پاکستان به اوج خود رسیده اند. نیرو های محرکه اصلی خشونت های جاری در جنوب غرب آسیا را می توان بطور ساده این طور بیان نمود: طالبان بعد از شکست شان در پی حوادث 2001 به کمک بن لادن و ایمن الظواهری دوباره جان گرفته اند و در نتیجه جنگ ها را برای گرفتن قدرت مجدد در افغانستان به راه انداخته اند. و شاید هم در صورت پیشرفت سریع در صدد تسخیر سلاح های اتمی پاکستان باشند. اما در واقعیت وضعیت از این هم پیچیده تر است. این جنگ ها آنقدر پیچیده و نا متعارف اند که به مشکل می توان آنانرا با جنگ های سده نزدهم با انارشیست ها ویا به بن بست ها در 1916 در جبهه غربی مقایسه نمود.
جمع آوری معلومات برای مراکز مطالعات استراتیژیک جنگ با تروریسم در مورد موقعیت ناتو و جنگ های آنها با ستزه جویان در مناطق دور افتاده در اطراف شهر های پاکستان نظیر پشاور و اسلام آباد و هم چنان کابل و قندهار کار بسیار ساده است. آما آنچه ما مواجه به حقیقت هستیم، صرف ظهور ستیزه جویانی بنام طالبان نیست، بلکه ما عملاً مواجه به دولت جدید در حال ظهور بدون مرزهای رسمی هستیم که حتا تا حال نام ندارد. این دولت متشکل از کدفدراسیون هرج و مرج جنگسالاران قبیلوی-مذهبی است که بزرگترین تهدید را نه تنها به ثبات و تمامیت ارضی افغانستان و پاکستان متوجه نموده است، بلکه عواقب خیلی خطر ناک برای امنیت جهانی نیز خواهد داشت.

مطابق به گزارشات منابع استخباراتی بن لادن شبکه تروریستی خویش را در افغانستان مانند سالهای 90 دوباره ایجاد نمودند. با آنکه سازمان القاعده تلفاتی زیادی داده ، اما آنها هر گز کمبود جنگجویان را احساس نکرده اند و همواره گروه های تازه نفس به صفوف آنها می پیوندند. هم چنان بر اساس گزارش استخبارات انگلیس گروه های ازبک تبار در تحت رهبری طاهر یولداش در مناطق قبایلی پاکستان که در سال 2003 کمتر از 600 جنگجو داشتند، در حال حاضر تعداد آنها به سه چند افزایش یافته است. به عقیده کارشناسان استخبارات انگلیس در حال حاضر مناطق قبایلی پاکستان به« بزرگترین مرکز تربیت جنگجویان اسلامی» در جهان مبدل شده است.
در هفته اخیر آرتش پاکستان در جنگ در مناطق قبایلی متحمل تلفات شدید شدند و باوجود بهانه عید، موفق به اتش بس با ملیشه ها نشدند. و هزازاران مهاجر از نواحی جنگ زده فرار نموده و حکایت از باران راکت بر سر خانه و کاشانه شان نمودند.
در همسایگی مناطق جنوب و شرق افغانستان، مناطق خود مختار قبایلی موقعیت دارد که جنگ برای آنها در طول سده ها بحیث فرهنگ و طرز زندگی شان مبدل شده است. به قول لطیف افریدی خان یک قبیله: « یک پشتون زمانیکه به بیرون میرود با خود کله شینکوف خود را می برد مانند اینکه یک غربی به بیرون با خود تلفون موبایل خویش را میبرد».« آنها جنگ کردن را از زمانیکه تازه راه رفتن را یاد میگیرند، فرا می گیرند». جنگ وخشونت میان قبایلی ها بطوردومدار به یک رسم زندگی تبدیل شده است. هفته قبل قبایل اطراف پشاور بر سر آب و منابع باهم درگیر شده از راکت و ماشیندار بر علیه یکدیگر استفاده نمودند.
در مورد اسلام باید گفت در سالهای اخیر آیدیولوژیک اعراب افراطی شرق میانه به رهبری بن لادن در میان قبایلی پشتون دو طرف خط دیورند گسترش یافته ، آنها را در مقابل حکومات مرزی قرارداد. حمله غرب بر جهان اسلام، آنها را رادیکال ساخته در جبهه جهاد قرارداده است.
یکی از فاکتور های خیلی نیروند در سه دهه اخیر، قوت گرفتن دیوبندیسم افراطی در برابر نفوذ خوانین قبیلوی است که در نتیجه قدرت سنتی از دست خانها به ملا های رادیکال انقال گردید. به نظر پروفیسر ضیاء الله استاد دانشگاه پشاور:« ساختار سنتی قبیلوی همراه با نقش خوانین قبایل، زمینداران بزرگ و یا تجاران که با شخصیت های مذهبی مشترکاً قدرت را همواره حفظ میکردند، فروریخته است. در حال حاضر ملا و طالب قدرت را بدست دارند. در نتیجه سیستمی سنتی که در طول سده ها حاکم بود، مضمحل شد».
همین ملاهای تازه به قدرت رسیده از طریق آموزش های مذهبی شان ملیشه های خصوصی را بنام طالبان پاکستانی ایجاد نموده اند. واقعیت اینست که آنها تقریباً یک دولت کوچک کنفدرالی متشکل از جنگسالاران را در مناطق قبایلی اداره میکنند. آنها تقریباً تمام نمایندگان دولت مرکزی را از محلات شان بیرون رانده اند. به عقیده برخی ناظران هر چند دولت آنها تا هنوز مرز رسمی و بیرق رسمی ندارد، اما آنها نظام قضایی، ساختار اتنیکی، آیدیو لوژی، فرهنگ و مذهب خود را تا حال ساخته اند. عساکر دولتی از همین دولت نطفه یی، پُر هرج و مرج در منطقه میر علی در هفته گذشته ترسیدند.
اما پائین تر از میر علی، میرامشاه موقعیت دارد جایکه جلال الدین حقانی از زمان جنگ مجاهدین باشورویها تا اکنون کنترول میکند. بر اساس اطلاعات منابع استخباراتی اخیراً وی بطور مرموزی درگذشته است و بجای وی پسر وی سراج الدین حقانی فعالیت میکند. هم چنان به گفته منابع استخباراتی گروپ پسر حقانی به کمک سه جنگ سالار محلی نیرو های کافی در جنگ با ارتش پاکستان فراهم نموده و توانست منطقه میر علی را از کنترول دولت پاکستان خارج سازد. نیرو های حقانی در حال حاضر ساحه نفوذ خویش را از خوست، پکتیا و وپکتیکا تا غزنی و تا ارزگان گسترش داده است. گفته میشود وی مدعی اصلی ریاست این دولت نو تشکیل در مناطق قبایلی است.
یکی از عواملیکه خانواده حقانی را قدرت مند ساخته است، ثروت های باد آور از زمان جهاد بدین طرف از منابع عربی( مانند شیخ های خلیج فارس و عربستان سعودی و ذکات مردم مسلمان عرب)، حمایت غربی ها، و هم چنان از قاچاق مواد مخدر و فروش اسلحه است. آنها به کمک این نوع ثروت و سرمایه ها توانستند اعتبار و قدرت در میان مجاهدین و مردم محل بدست بیاورند.
پول در صحنه بازی های جنوب غرب آسیا یک بازیگر بسیار مهم است. هرچند پول برای همه جنگجویان افغان برای نیازمندی ها و مصارف جنگی مهم است، ما برای جلب قبایلی ها به جنگ پول و قاچاق مواد مخدر ارزش خاص دارد. چنانچه اخیراً دولت پاکستان با پرداخت ده هزار تا صد هزار توانست پنج ملیشه های قبایلی را راضی سازد که سلاح شانرا به زمین بگذارند. گفته میشود رهبران القاعده نیز با پرداخت پول های گزاف برای جلب حمایت گروه های محلی بر علیه نیرو های دولت پاکستان مصرف میکنند.
مطابق به منابع بریتانیا به مشکل می توان میان طالبان افغانستان و پاکستان تفکیک نمود، آنها نه تنها از لحاظ فرهنگی و مذهبی باهم مشابهت ها دارند، بلکه اهداف و آیدویولوژی مشترک نیز دارند. در گزارش اخیر سازمان ملل گفته میشود در اکثر کشور های جهان که تا حال دیده شده است بمب گزاران انتحاری افراد بی سواد و فقیر نمی باشند، اما در افغانستان افراد جوان، بی سواد و فقیر در عملیات انتحاری استخدام میشوند. هم چنان گفته میشد که بیشتر از هشتاد فیصد افراد انتحاری غیر افغان هستند. در عملیات انتحاری خزان سال گذشته یک پسر بچه از مناطق چهارصده پاکستان استخدام شده بود و بخاطر عملیه انتحاری بر علیه قوت های غربی در حدود هزار میل را سفر نموده بود تا ماموریت خویش را انجام دهد.
جنگ در هلمند و قندهار صرف با انگیزه های مذهبی صورت نمی گیرد، رقابت های درون قبیلوی و قاچاق مواد مخدر نیز فاکتور های خیلی تاثیرگزار اند. روابط میان شبکه های دیوبندی از افغانستان تا پاکستان را نیز نباید از نظر دور نگهداشت. مولانان راحت حسین در پشاور در گفتگو با آبزرور گفت که اکثریت رهبران طالبان هم صنفی های وی در مدرسه دیوبندی بودند. به گفته راحت حسین جنگی راکه برادران طالبم بر علیه خارجی ها در افغانستان به پیش میبرند، انشاء الله پیروز میشود. یک افسر نظامی بریتانیا میگوید آنها از جیب جسد یک طالب افغانی پول های زیاد کلدار را بدست آوردند که نشان میدهد وی از طرف پاکستان استخدام شده است. به گفته موصوف برای ما تفکیک پاکستانی و افغان خیلی دشوار است. واقعیت اینست که ایجاد دولت ملت از مردم افغانستان در حدود مرزهای بی کنترول و نامشخص اصلاً یک خواب بیش نخواهد بود.
یک منبع محرم بریتانیا به خبرنگار آبزرور گفت یک خطر خیلی جدی وجود دارد که مناطق شرقی و جنوبی افغانستان که تا حال چندان دولت کابل بر آنها کنترول نداشت بحیث دیفاکتو به مناطق آزاد مبدل شوند. این در واقع شبح کنفدراسیون دولت جنگ سالاری که در حال شکل گرفتن در مناطق قبایلی پاکستان است را نشان میدهد که با الحاق مناطق قلمرو جنوبی افغانستان گسترش خواهد یافت.« این در واقع امارت متحده طالبان و زننده ترین مکان خواهد بود. در نتیجه محفوظ ترین و تسخیر ناپزیر ترین لانه برای تروریستان جهان خواهد شد که جهان تا حال نظیرش را ندیده باشد».
اما عده ای دیگری امید وارند که امارت متحده طالبان در مزهای جدید افغانستان برای مشکل افغانستان حل سریع پیدا خواهد نمود. اخیراً دولت پاکستان در نتیجه نبود تجهیزات کافی و یا دوکتورین نظامی در برابر جنگجویان ملیشه در قبایل پاکستان شکست خوردند.« عساکر پاکستان روحیه جنگی خویش را در جنگ با جنگسالاران محلی از دست دادند. آنها تلفات سنگین را متحمل شده و صد ها تن دیگر آنها به اسارت ملیشه ها در آمدند. آنها واقعاً در موقعیت خیلی دشوار قرار گرفته اند». به گفته یک جنرال متقاعد پاکستانی هیچ یکی از سربازان پاکستان حاضر به جنگ با طالبان نیستند. سربازان و افسران پاکستان بخاطر جنگ آمریکاییها مریض شده اند.» به نظر وی« چرا پاکستانیها و یا مسلمانها یکدیگر خویش را بخاطر رئیس جمهور بوش بکشند؟ این تنها ترایبالیسم نیست که بر ضد آمریکاییها اند، بلکه تمام کشور مخالف آنها هستند».
گفته میشود سازمان استخبارات پاکستان به جنگجویان در دو طرف مرز حمایت میکنند. اما حامد کرزی در در اوایل این ماه شخصاً از ملا عمر و جنگسالار گلبدین حکمتیار دعوت نمود که به تخریب کشورشان پایان داده وارد مذاکره باوی شوند. اما فکر میشود، کنفدراسیون جنگسالاران، طالبان، شبکبه دیوبندی، قاچاق چیان مواد مخدر و حقانی که به تازگی ها کنترول میر علی را در مناطق قبایلی پاکستان بدست آورد به این سادگی ها به درخواست رئیس جمهور افغانستان تغییر فکر نخواهند داد.

			هفته نامه آبزرور چاپ بریتانیا نویسنده: جسن بورک-14 اکتبر 2007 برگردان از هارون امیرزاده 16 اکتبر 2007

از ازدواج انقلابی تا ازدواج سياسی

دامادها و دولت‌ها

از ازدواج انقلابی تا ازدواج سياسی

مهدي و اميرحسين معتقدند كه ميان سال‌هاي 1368 تا 1384 در ايران دايي‌سالاري حاكم بوده است چرا كه آنان دو دايي دارند كه از سال 1368 تا سال 1384 بر ايران حكومت مي‌كردند. دايي پدري آنان اكبر هاشمي رفسنجاني بود كه از سال 1368 تا سال 1376 رئيس‌جمهور ايران بود و دايي مادري آنان سيدمحمد خاتمي بود كه از سال 1376 تا سال 1384 رياست‌جمهوري ايران را بر عهده داشت. پدر و مادر مهدي و اميرحسين هاشميان به ترتيب فرزندان حجت‌الاسلام محمد هاشميان امام جمعه رفسنجان و آيت‌الله صدوقي امام جمعه يزد بودند و اين يعني آنها فرزندان مشترك «يزد و رفسنجان» و «صدوقي و هاشميان» هستند؛ جايي كه «هاشمي‌ها» و «خاتمي‌ها» به هم مي‌رسند. مهدي و اميرحسين تنها كساني هستند كه در فاصله دو دهه خواهرزاده رئيس دولت ايران بوده‌اند اما پيوند خانواده و دولت در ايران محدود به ايشان نيست:

نسل اول: اسلام انقلابي و ازدواج انقلابي

با پيروزي انقلاب اسلامي ايران نسلي از جوانان مسلمان به قدرت رسيدند كه مبارزه سياسي و اسلام انقلابي براي آنها فرصتي باقي نگذاشته بود تا به ازدواج فكر كنند. ازدواج براي اين نسل در زمره اولويت‌هاي زندگي نبود و از سوي ديگر به دليل ديدگاه مذهبي و عقيدتي آنان امكان آشنايي گسترده جز از طريق خانواده با جنس مخالف را نداشتند يا اگر داشتند ديدگاه ايدئولوژيك اين جوانان به آنان اجازه نمي‌داد در دانشكده يا جامعه به انتخاب دست زنند. واقعيت آشكار ديگر اين بود كه نظام تازه‌تاسيس جمهوري اسلامي نياز به مديراني از جنس اين پيروان اسلام انقلابي داشت و آنان كه در فاصله سني 25 تا 35 سال قرار داشتند و روزگاري گمان نمي‌كردند كه به عنوان كارمند در اداره يا وزارتخانه‌اي استخدام شوند اكنون در معرض نهادهاي وزارت دولت و وكالت مجلس قرار گرفته بودند و شايد درست نبود كه در «تجرد» بمانند. اينگونه بود كه ازدواج انقلابي به ضرورت اسلام انقلابي تبديل شد؛ ازدواجي كه در درون مناسبات نظام تازه شكل مي‌گرفت و اخلاق و آداب خاص خود را داشت: با آشنايي خانوادگي آغاز مي‌شد و با مراسم ساده‌اي پايان مي‌يافت. گاه مسجد صورت مي‌گرفت و تعداد ميهمانان مراسم ازدواج بسيار اندك بود. ازدواج‌هايي كه در درون خانواده انقلاب صورت مي‌گرفت اين مزيت را داشت كه خانواده‌هاي عضو اين خانواده بزرگتر شناختي كافي از هم داشتند و نيازي به تحقيق بسيار وجود نداشت. سطح توقعات طرفين از يكديگر نيز اندك بود و به دليل جو اجتماعي موجود، خانواده‌ها به ساده‌ترين شكل ممكن مقدمات ازدواج را فراهم مي‌كردند.

1- داماد سرخانه

يكي از اين ازدواج‌هاي مشهور ازدواج محمد محمدي‌نيك مشهور به ري‌شهري با دختر آيت‌الله مشكيني بود. ري‌شهري كه پس از انقلاب اسلامي ايران پس از مدتي حضور در دادستاني ارتش به وزارت اطلاعات، دادستاني ويژه روحانيت، دادستاني كل كشور و سرپرستي حجاج ايراني رسيد، حاج‌آقا مرتضي تهراني را معرف و مسبب اين ازدواج مي‌داند: «آقاي مشكيني پاسخ ايشان را موكول به استخاره كرد و پس از چند روز پاسخ داد كه استخاره كردم، خوب آمد پس از موافقت ايشان جريان را به خانواده‌ام در تهران نوشتم و از مادرم و عمه‌ام... خواستم كه به قم بروند و صبيه ايشان را ببينند. آنها رفتند و ديدند و پسنديدند و در پاسخ نامه من نوشتند خوب است ولي خيلي كوچك است. او در آن هنگام تقريبا 9 ساله بود.» (خاطره‌ها، ج 1، ص 52 – 51) مهريه اين ازدواج هزار تومان بود: «مهريه را مبلغ 5 هزار تومان نوشتم [اما آيت‌الله مشكيني] در اثر خطاي ديد پنج هزار تومان را پانصد تومان خوانده بود به ما پيغام داد من حرفي ندارم كه مهريه او پانصد تومان باشد ولي چون مهريه خواهر بزرگتر او هزار تومان است همين مبلغ را براي مهريه او بپذيريد. من تعهد مي‌كنم كاري كنم كه بيش از پانصد تومان شما بدهكار نشويد» (همان: 52) مراسم عقد در حرم امام رضا(ع) «بدون هيچ‌گونه تشريفات اجرا شد» از آن پس آقاي ري‌شهري «مانند يكي از اعضاي خانواده آقاي مشكيني در منزل ايشان و به قول معروف داماد سرخانه» بود. (همان: 53) يك سال و نيم بعد با انتقال به قم داماد ديد كه «به تدريج شرايطي پيش آمده كه احساس كردم ادامه اين وضع به مصلحت نيست با اينكه قرار بود جشن ازدواج ما چند سال بعد باشد، پيشنهاد كردم كه هرچه زودتر انجام شود تا بتوانيم زندگي مستقل تشكيل دهيم. آقاي مشكيني ابتدا با اين پيشنهاد موافق نبود دليل مخالفتش هم كوچك بودن همسرم از نظر سني بود. چون در آن هنگام يازده سال بيشتر نداشت اما من موضوع را با جديت پيگيري مي‌كردم كه همسر من است و شرعا حق دارم او را به خانه خود ببرم... سرانجام با اصرار من ايشان (مشكيني) راضي شد و جشن ازدواج‌مان در سال 1347 برگزار شد.» (همان: 53)

2- داماد دگرانديش

ازدواج مشهور ديگر عصر انقلاب اسلامي ازدواج دختران آيت‌الله هاشمي رفسنجاني با پسران آيت‌الله لاهوتي بود. هاشمي رفسنجاني و حسن لاهوتي هر دو از مبارزان سياسي با رژيم پهلوي بودند. همين سوابق و مناسبات سبب شد دو پسر آيت‌الله لاهوتي يعني حميد و سعيد با دو دختر آيت‌الله هاشمي رفسنجاني به ترتيب فائزه و فاطمه هاشمي ازدواج كنند. فرزندان آيت‌الله لاهوتي از موقعيت سياسي خود براي ورود به حكومت استفاده نكردند اما فائزه هاشمي در سال 1375 نماينده دوم مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي شد و به عضويت حزب كارگزاران سازندگي درآمد و همواره به عنوان نماد گرايش ليبرالي پدرش شناخته شد و فاطمه هاشمي نيز به عضويت حزب اعتدال و توسعه درآمد كه گرايشي ميانه‌رو در ميان محافظه‌كاران ايران را نمايندگي مي‌كند. يكي از مهمترين مصائب و مسائل اين دو ازدواج، درگذشت آيت‌الله لاهوتي بود. حسن لاهوتي گرچه از روحانيون مبارز و مبارزين مذهبي محسوب مي‌شد اما به جز حميد و سعيد فرزند ديگري به نام وحيد لاهوتي داشت كه مانند فرزندان بسياري از روحانيون مبارز آن عصر (همچون آيت‌الله طالقاني، محمدي گيلاني، جنتي و...) دگرانديش بود و چپ‌گرا. كار به جايي رسيد كه روز چهارشنبه 6 آبان 1360 اكبر هاشمي رفسنجاني در كارنامه روزانه‌اش نوشت: «ساعت سه بعدازظهر خبر دادند كه از طرف دادستاني انقلاب به خانه آقاي [حسن] لاهوتي ريخته‌اند و خانه را تفتيش مي‌كنند. به آقاي [اسدالله] لاجوردي گفتم با توجه به سوابق و مبارزات آقاي لاهوتي بي‌حرمتي نشود. گفت دنبال مدارك وحيد [لاهوتي] هستند. اول شب اطلاع دادند كه آقاي لاهوتي را به زندان برده‌اند و احمد آقا هم تماس گرفت و ناراحت بود. قرار شد بگوييم ايشان را آزاد كنند. آقاي لاجوردي پيدا نشد به آقاي [سيدحسين] موسوي تبريزي دادستان كل انقلاب گفتم و قرار شد فورا آزاد كنند. احمد آقا گفت امام هم از شنيدن خبر ناراحت شده‌اند.» (عبور از بحران: ص 341) اما آيت‌الله لاهوتي هرگز به خانه‌اش بازنگشت. فردا صبح هاشمي رفسنجاني نوشت: «عفت تلفني اطلاع داد كه آقاي لاهوتي را ديشب به بيمارستان قلب برده‌اند بلافاصله تلفن زد و گفت از دنيا رفته‌اند تماس گرفتم معلوم شد صحت دارد. آقاي لاجوردي دادستان انقلاب تهران گفت آقاي لاهوتي اتهامي نداشته‌اند، براي توضيح مدارك مربوط به وحيد آمده بودند كه به محض ورود به زندان دچار سكته قلبي شده و معالجات بي‌اثر مانده است. قرار شد پزشكي قانوني نظر بدهد.» (همان: ص 340)

خبر درگذشت حسن لاهوتي نماينده امام خميني در استان گيلان، امام جمعه رشت، نماينده مردم رشت در مجلس اول و سرپرست سپاه پاسداران با سكوت رسانه‌ها مواجه شد و همين مساله اعتراض فرزندان و عروسان وي را برانگيخت. آنان حتي به پدرشان اكبر هاشمي رفسنجاني كه در آغاز جلسه علني مجلس شوراي اسلامي خبر درگذشت آيت‌الله لاهوتي را داده بود، اعتراض كردند: «حميد و فائزه آمدند و شب را پيش من ماندند. چون تنها بودم مقداري آنها را تسليت دادم و ارشاد كردم. غيرمستقيم گله داشتند كه چرا من با صراحت نگفتم كه آقاي لاهوتي در زندان سكته كرده و فوت شده» (همان: ص 359)

از آن روز سال‌ها مي‌گذرد اما هنوز كسي با صراحت از درگذشت آيت‌الله لاهوتي سخن نمي‌گويد.

3- داماد لبنان

ازدواج ديگري كه در اين سال‌ها رخ داد و پيوندهاي خانواده‌هاي روحاني را استوار مي‌ساخت ازدواج فرزندان دو روح‌الله به دو دخترخاله بود. سيداحمد خميني فرزند امام روح‌الله خميني و سيدمحمد خاتمي فرزند آيت‌الله روح‌الله خاتمي با دو دخترخاله ازدواج كردند كه سيدمحمد صدر پسرخاله آنهاست. بدين‌ ترتيب خانواده بزرگي شكل مي‌گيرد كه پيوند ميان خميني‌ها، خاتمي‌ها و صدرها را برقرار مي‌كند. اينگونه است كه سيدمحمد خاتمي به دليل نسبتي كه از طريق همسرش با امام موسي صدر مي‌يابد به داماد لبنان مشهور است همچنان كه آيت‌الله سلطاني طباطبايي پدر خانم فاطمه طباطبايي همسر مرحوم سيداحمد خميني از جمله علمايي بود كه از نامزدي خاتمي براي رياست‌جمهوري ايران در سال 1376 حمايت كرد.

4- داماد امام

اما اين تنها پيوند خاتمي‌ها و خميني‌ها نيست. در نيمه دهه 60 سيدمحمدرضا خاتمي ديگر فرزند آيت‌الله روح‌الله خاتمي با زهرا اشراقي نوه آيت‌الله روح‌الله خميني ازدواج كرد. زهرا اشراقي در عين حال دختر آيت‌الله شهاب‌الدين اشراقي داماد امام خميني است كه در سال‌هاي تبعيد امام خميني دفتر ايشان را هم اداره مي‌كرد و به هنگام نزاع سران حزب جمهوري اسلامي با ابوالحسن بني‌صدر اولين رئيس‌جمهوري اسلامي ايران از سوي امام خميني به عضويت هيات حكميت براي حل اختلاف درآمد. آيت‌الله اشراقي روحاني سنت‌گرا و در عين حال آزاديخواهي شناخته مي‌شد كه نسبت به گرايش‌هاي حاكم عصر خود از استقلال راي و نظر برخوردار بود. شهاب‌الدين اشراقي روز جمعه 20 شهريور 1360 به علت سكته درگذشت. در سال 1386 شوراي نگهبان صلاحيت پسر آيت‌الله علي اشراقي – كه نامزد اصلاح‌طلبان براي مجلس هشتم بود – را رد كرد اما با واكنش صريح بيت امام خميني در مرحله تجديدنظر صلاحيت او تاييد شد.

5- داماد استاد

پس از شهادت استاد مرتضي مطهري، دختر ايشان با پسر آيت‌الله ميرزاهاشم آملي ازدواج كرد. داماد استاد اما همان كسي است كه به نام دكتر علي لاريجاني يك دهه رئيس سازمان صدا و سيما و قبل از آن وزير ارشاد اسلامي و پس از آن دبير شوراي عالي امنيت ملي شد. علي لاريجاني عضو يكي از خانواده‌هاي مذهبي و سياسي جمهوري اسلامي است. محمدجواد لاريجاني اولين فرزند اين خانواده است كه به قدرت رسيد: معاون وزير امور خارجه شد و نماينده مجلس شد. ستاره اقبال محمدجواد لاريجاني اما با يك حركت حساب نشده در دوران انتخابات رياست‌جمهوري سال 1376 فرو خفت و او اكنون به معاونت حقوق بشر قوه قضائيه كفايت كرده است. صادق لاريجاني كه «شيخ» خانواده لاريجاني‌هاست نيز با عضويت در شوراي نگهبان در زمره قدرتمندترين فرزندان اين خاندان به حساب مي‌آيد اما آنكه از همه فرزندان مرحوم ميرزا هاشم خوش‌اقبال‌تر است علي لاريجاني همان داماد استاد مطهري است كه اكنون به نمايندگي از مردم قم به پارلمان راه يافته و قدم در راه رياست مجلس و شايد رياست‌جمهوري مي‌گذارد.

نسل دوم: اسلام حكومتي و ازدواج حكومتي

با استقرار جمهوري اسلامي و تثبيت انقلاب اسلامي به تدريج اسلام از صورت يك دين به شكل يك دولت مستقر درآمد و روابط خانواده‌هاي مذهبي و انقلابي به صورت مناسبات خانواده‌هاي سياسي و حكومتي درآمد. طبيعي است كه هر انقلابي سرانجام به نظامي سياسي منتهي شود اما در فرآيند اين تغيير و تحول مناسبات خانوادگي هم به تدريج تغيير كرد و با بلوغ فرزندان انقلاب اسلامي به تدريج فرزندان انقلاب اسلامي همسران خود را از ميان خانواده‌هايي كه بيشترين رفت و آمد را با آنها داشتند برگزيدند. گروهي از اين ازدواج‌ها به نسبت نسل اول انقلاب ساده‌زيستانه بود اما گروهي از آنها به تناسب شرايط زمان و مكان تغيير كرده و به شيوه ازدواج طبقه متوسط جامعه نزديك شده است. همزمان با تحولات جمعيتي و طبقاتي در ايران و تغيير موقعيت و مكان زندگي و مناسبات اقتصادي خانواده‌هاي ايراني، خانواده‌هاي سياسي نيز دگرگون شدند و به شكل تازه‌اي ازدواج‌هاي خود را سامان دادند.

1- مشهورترين ازدواج نسل دوم ازدواج مجتبي خامنه‌اي فرزند مقام معظم رهبري با دختر دكتر غلامعلي حدادعادل است؛ پيش از آنكه به رياست مجلس هفتم شوراي اسلامي و حتي نمايندگي مجلس ششم برسد. شايد به همين علت باشد كه غلامعلي حدادعادل در اسفندماه سال گذشته در گفت‌وگو با مجله شهروند امروز گفته «من اين تحليل را قبول ندارم كه چون خانواده ما با خانواده مقام معظم رهبري پيوند سببي پيدا كرد گروه‌هاي سياسي به بنده تمايل نشان دادند. خويشاوندي تاثيري در تصميماتم به عنوان رئيس‌مجلس ندارد» ديگر فرزندان رهبر انقلاب نيز با خانواده‌هاي مذهبي و سياسي داراي گرايش‌هاي ديگر ازدواج كرده‌اند: مسعود خامنه‌اي با دختر آيت‌الله خرازي از مدرسين حوزه علميه قم و خواهر صادق خرازي معاون وزير امور خارجه در دولت خاتمي و مشاور كنوني سيدمحمد خاتمي ازدواج كرده است در عين حال كه كمال خرازي وزير خارجه خاتمي و رئيس شوراي راهبردي روابط خارجي عموي عروس به حساب مي‌آيد. مصطفي خامنه‌اي ديگر فرزند مقام معظم رهبري نيز با دختر آيت‌الله خوشوقت از روحانيان تهران و نامزد ائتلاف رايحه خوش خدمت (گروه حامي دولت محمود احمدي‌نژاد) ازدواج كرده است. با وجود اين فرزند آيت‌الله خوشوقت مديركل مطبوعات خارجي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در دوره سيدمحمد خاتمي بود و در پرونده زهرا كاظمي اظهارنظري متفاوت از اظهارنظرهاي رسمي كرد. دختر ديگر مقام معظم رهبري با فرزند حجت‌الاسلام والمسلمين محمدي گلپايگاني رئيس دفتر رهبر انقلاب اسلامي ازدواج كرده است. بدين ترتيب با مروري بر ازدواج‌هاي فرزندان مقام معظم رهبري مي‌توان گفت هيچ يك از اين ازدواج‌ها نمي‌تواند واجد معناي جناحي يا سياسي خاصي باشد. به جز آنكه همگي آنها در محدوده خانواده‌هاي مذهبي و سياسي انقلاب اسلامي رخ داده است.

2- اما ماجرا زماني جالب‌تر مي‌شود كه دريابيم سلسله اين ازدواج‌ها به تدريج خانواده‌هاي بيشتري را در بر مي‌گيرد و در نهايت خانواده‌اي بزرگتر را مي‌سازد. چندي پيش پسر صادق خرازي با دختر محمدرضا خاتمي ازدواج كرد. بدين ترتيب صادق خرازي كه برادر همسر فرزند مقام معظم رهبري است، در عين حال پدر همسر نوه امام خميني و برادرزاده سيدمحمد خاتمي نيز هست و اين به معناي خانواده سياسي و مذهبي بزرگي است كه با دو رهبر نظام و يك رئيس‌جمهور و نيز يك وزير خارجه جمهوري اسلامي نسبت دارد.

3- در ادامه همين مناسبات خانوادگي ازدواج فرزندان مرحوم سيداحمد خميني و نوادگان امام خميني نيز جالب توجه است: سيدحسن خميني نوه ارشد امام خميني با دختر آيت‌الله موسوي بجنوردي عضو سابق شوراي عالي قضائي و عضو ارشد مجمع روحانيون مبارز ازدواج كرده است.

برادر او يعني سيد ياسر خميني نيز با دختر سيدمحمد صدر نامزد ائتلاف اصلاح‌طلبان براي مجلس هشتم ازدواج كرده است. يعني در واقع فرزند سيداحمد خميني با دختر پسرخاله مادرش خانم فاطمه طباطبايي ازدواج كرده كه پسرخاله همسر سيدمحمد خاتمي نيز محسوب مي‌شود و از خانواده بزرگ «صدر» به حساب مي‌آيد. خانواده امام خميني البته دامادهاي مشهور ديگري نيز دارد: نوه خانم زهرا مصطفوي دختر امام خميني با پسر محسن رضايي ازدواج كرده و دختر ديگر آيت‌الله اشراقي (كه نوه امام خميني به حساب مي‌آيد) با پسر آيت‌الله طاهري امام جمعه سابق اصفهان ازدواج كرده است تا خانواده‌اي بزرگ شكل گيرد.

4- يكي از جالب‌ترين ازدواج‌هاي درون حكومت جمهوري اسلامي ازدواج پسر رئيس اسبق قوه قضائيه با دختر رئيس كنوني اين قوه است: پسر آيت‌الله موسوي اردبيلي از مراجع تقليد شيعه با دختر آيت‌الله سيدمحمود هاشمي شاهرودي ازدواج كرده است. پسران ديگر آيت‌الله موسوي اردبيلي هر يك با دختر يكي از بزرگان مذهبي ازدواج كرده‌اند: دختر آيت‌الله جوادي آملي از مدرسين حوزه علميه قم و آيت‌الله شهرستاني از فقهاي قم و نماينده آيت‌الله سيستاني در ايران كه چندي يكي از بستگانش وزير نفت عراق بود. از نسل دوم اين خانواده نوه آيت‌الله موسوي اردبيلي و آيت‌الله جوادي آملي با پسر محمد هاشمي برادر آيت‌الله هاشمي رفسنجاني و رئيس اسبق سازمان صداوسيما ازدواج كرده‌اند.

5- از ميان اعضاي دفتر امام خميني و دفتر آيت‌الله خامنه‌اي فرد مشتركي وجود دارد كه دو داماد بنام دارد: حجت‌الاسلام رسولي محلاتي دختران خود را به عقد آقايان ناطق نوري رئيس مجلس چهارم و پنجم و عباس آخوندي وزير اسبق مسكن درآورده است. حجت‌الاسلام والمسلمين ناطق نوري هم‌اكنون مسووليت بازرسي دفتر مقام معظم رهبري را بر عهده دارد و يكي از سران جناح اصولگرا در ايران شناخته مي‌شود.

***

گسترش روابط خانوادگي در ميان حاكميت جمهوري اسلامي طي دو نسل سبب شده است به تدريج خانواده بزرگي شكل گيرد كه در آن نام‌هاي آشنايي از خميني‌ها، خامنه‌اي‌ها، خاتمي‌ها، هاشمي‌ها، صدرها و... به چشم مي‌خورد. خانواده‌اي كه به تدريج چنان در نسل‌هاي آينده به هم آميخته مي‌شوند كه مي‌توانند به حكم شرع محرم يكديگر شناخته شوند.

منبع: شهروند امروز

فهرست تطبیقی واژگان ترکی با هزارگی(=قسمت سیزدهم)

فهرست تطبیقی واژگان ترکی با هزارگی(=قسمت سیزدهم)

قسمتِ سيزدهم...

*كمپيرَك/كمپير+ك[=kāmpirāg]=[=هزارگي]=زنِ پير و ايضاً نام منطقه‌اي در هزارستان/از توابع وُلُسوالي "دوشي" ولايتِ َبغلان. ساكنين اين منطقه عمدتاً هزاره‌هاي اسماعيلي مذهب و نيز اهلسُنت هستند. همچنين نام مراسمي تفريحي، آييني و سنتي در بين بخشي از مردمانِ هزارستان كه در ايام نزديك به عيد نوروز، در بعضي روستاها انجام مي‌شود.
كمپير[=تركي- فارسي؟]=زن پير و فرتوت(منبع: سنگلاخ، ص228).

*كُندَلُو/كُندَلان[=kondālo]=[=هزارگي]=راهِ اُريب، منحني، بسويِ انحنا(=مثال: راهِ كُندَلُو، راي‌شي اَوارَه[همواره]... ديده‌مو قد گندم پيداواره...ديدَه، قد گندم پوجي موكونه... پوجي‌كَدهء يار دَ دل‌مو خارَه).
كونده‌لان[=تركي]=بيراه، مُورب، كج و خلافِ جهت(منبع: همان، ص236).

*كوتل[=kotāl]=[=هزارگي]=1-گردنهءكوه 2-حيواني را با افسار از دنبالِ خود كشيدن(=كوتل‌كردن)=(ضرب‌المثل: از بي‌سگي، بزغَلَه كوتل موكونه).
كوتل[=مغولي]=در زبان مغولي به‌معناي گردنهء كوه، گردنهء پست و راهنماي سواره است(منبع: جامع التواريخ، ص2401).

*كوچوك[=küçük]=[=هزارگي]=تولهِ(=بچهِ) سگ(=ضرب‌المثل: بَچكيچَه‌رَه دَ بَچكيچَگي‌شي، كوچوگَه دَ كوچوگي‌شي!)،
كوچوك[=تركي]=سگ‌بچه را گويند(منبع: همان،ص231).

*كَيپَنَك[=kipānāk]=[=هزارگي]=نوعي بالاپوش نمدي(=ضرب‌المثل: بارونَه گذرنده، كيَپنَك سر موكونه!).
كپنك[=تركي]=نوعي لباس نمدي كه فقرا دوخته و بر دوش مي‌گيرند(منبع: سنگلاخ، ص226).

*كيرپَك[=kirpāk]=[=هزارگي]=مُژه چشم(=ضرب‌المثل: كيرپَك دَ چشم گِرنگي ندَرَه!).
كيرپيك[=تركي]=مژگان(همان، ص238)

*كيكرََه/كِكرَه[=kekrā~kikrā]=[=هزارگي]=آروغ زدن.
گيگيرما[=تركي]=به‌معني آروغ باشد كه به عربي جشا گويند(منبع: سنگلاخ، ص239).
گيگيرماك[=تركي]=به‌معني آروق زدن بود(منبع: همان).

*كيموك[=keymug]=[=هزارگي]=استخوان غضروفي.
گموك[=تركي]=به تركي رومي(=تركيه امروزي)استخوان بود، جغتائيه به ضم كاف اول استعمال نمايند(منبع: سنگلاخ، ص228).
گميردك[=تركي]=به تركي رومي استخواني بود كه مثل گوشت نرم است و آن را به عربي غضروف گويند(منبع: همان).
گوموك[=تركي]=به‌معني استخوان يود و روميه به فتح كاف اول تلفظ مي كند(منبع: سنگلاخ، ص235).

*گندوگ/گِندو+گ[=k/gendüg]=[=هزارگي]=سگِ نر قوي هيكل(=ضرب‌المثل: تا قنچيق دم نزنه، كِندوك نمِيَه!).
گندو[=مغولي]=جنس نر جانوران گوشتخوار(منبع: جامع التواريخ، ج3، ص2408ذيل كلمهء گندوچينه).

*گِتَه/گِيتَه[=gitā]=[=هزارگي]=تعقيب‌كننده، كمين.
گِتَه[=مغولي]=دزدانه سوي شكار خراميدن، مواظبت كردن، پاييدن، انتظاركشيدن، جاسوسي كردن(منبع: همان، ص2408).
كئيين[=تركي اويغوري]=تعقيب كننده، ردياب و ردگير. ممكن است "گيته" هزارگي-مغولي و "كئيين" تركي اويغوري از يك ريشه باشند و يا گيته دگرگون شدۀ همان كئيين است(منبع: فرهنگ نامهاي تركي، ص533).

*گُرجي[=gorji]=[=هزارگي]=تولهِ سگ، پاپي[=درلهجه دايزنگي].
گُرجي[=تركي]=توله سگ(منبع: سنگلاخ، ص232).

*گزَك[=gāzāk]=[=هزارگي]=زخمي كه سرمازده و خيس شده باشد و سير طبيعي ترميم خود را طي نكند.
گزَك[=تركي]=علتي است كه از سرمازدگي در رگ و اعضا و زخم بهم رسد(منبع: همان، ص227).

*گَلَه[=gālā]=[=هزارگي]=شيربهاي عروس(=ضرب‌المثل: از گَلِهدختر و خونِ پدر، كسي سير نموشه!).
قلنگ[=تركي]=قالينگ در زبان تركي متأخر به صورت قالين(=qalin)، قاليم(=qalim) در آمده است به‌معناي: مِهر و كابين(منبع: جامع التواريخ، ص2388).
قالين[=تركي]=مالي بود كه داماد در خواستگاري به خانهء عروس مي‌فرستد(منبع: سنگلاخ، ص207).
گئلين[=تركي تركمني]=عروس(منبع: فرهنگ نامهاي تركي، ص191).
گلين[=تركي آذري]=عروس(منبع: خودآموز مكالمات روزمره تركي آذربايجاني/ ص269 ).
كئلين[=تركي قزاقي/قرغيزي/اوزبيكي/اويغوري]=عروس(منبع: فرهنگ نامهاي تركي، ص175).
كيلين[=تركي باشغردي و تاتاري]=عروس(منبع: همان، ص188).
غالينگ[=تركي تركمني]=جهيزيه(منبع: همان، ص162)

*لاچين[=laçin]=[=هزارگي]=در ازمنهء قديم، نام يكي از طوائفِ هزاره بوده است(=اميرخسرو دهلوي ملقب به طوطي هند، از همين قبيله بوده است).
لاچين[=تركي]=شاهين باشد(منبع: سنگلاخ، ص241).

*لُوج[=lüj]=[=هزارگي]=برهنه، لُخت(=ضرب‌المثل: پايلوچ از آو نمي ترسه!).
لُوج[=تركي]=برهنه و عريان(منبع: همان، ص242).

*ماخ[=max]=[=هزارگي]=بوسيدن، بوسه(=ضرب‌المثل: ماخ مَيَندَر، دَندو دَرَه!/ بوسيدنِ مادراندر، دندان دارد).
مَخ[=تركي]=بوسه( منبع: همان، ص243).

*ماركهَ[=markā]=[=هزارگي]=مَجمَع، مجلس، اين كلمه ممكن است همان معركهء فارسي باشد.
نركه[=تركي]=جرگه، حلقه زدن(منبع: همان، ص248).

*مال[=maal]=[=هزارگي]=1- ثروت 2-احشام و دام.
مال[=مغولي]=در زبان مغولي به‌معناي چهارپاي اهلي و گله اسب و گاو و گوسفند و غيره است(منبع: جامع التواريخ، ص2410).

*مَختَه[=māxtā]=[=هزارگي]=اشعاري حماسي كه در تحسين از رشادتها و دلاوريها و قهرماني‌هاي شخص مقتول با صدا و آهنگي حزين خوانده مي‌شود(=از معروف‌ترين آنها مختهء"فيضوخو"[=فيض محمدخان] " نجف‌بيگِ شيرو"، " گل‌محمدخان" و "صفدرخانِ جاغوري" مي‌باشد كه اين افراد تماماً در حوادثِ سياسي كشته شده اند. دو شخص اولي از خوانين هزاره بودند كه در مقابله با كوچي‌ها و متجاوزان افغان[=در هنگام پيشروي و سرقت اراضي و سرزمين هزارستان توسط آن اجانب] به شهادت رسيدند، يكي در "قره‌باغ" غزني و ديگري هم در نقطه‌اي ديگر از هزارستان كه نام آن را فراموش كرده ام). مَختَه به آن شكل قديم، امروزه در بين هزاره‌ها در حال فراموشي است و مَختَه‌هاي فوق مربوط به گذشته[=اواسط نيمهء اول قرن بيست] هستند. مَختَه‌هاي قبل‌تر از آن، به سبب نبود سُنتِ نوشتاري و مكتوب در بين آنها در آن ايام، و هم بعدتر به دليل نابساماني هاي هنگام و بعد از نسل‌كشي و "هلوكاستِ" هزاره‌ها در دورۀ عبدالرحمن‌خان، به كلي از ياد و خاطر و ذهن مردم رفته است.
ماقتا[=maqta]=[=تركي]=به‌معني تعريف و تحسين باشد(منبع: سنگلاخ، ص241).

*مِرگَن[=mergān]=[=هزارگي]=شكارچي ماهر.
مِرگَن[=تركي]=تفنگچي(منبع: سنگلاخ، ص243).

*مَسكَه[=māskā]=[=هزارگي]=روغن خامي است كه از ماست گرفته مي‌شود.
مَسكمه[=تركي]=روغن تازه را گويند(منبع: سنگلاخ، ص241).

*ناوور[=nawür]=[=هزارگي]=حوضچه و آبگيرخاكي و ايضاً نام يك ولسوالي در هزارستان/شمال ولايتِ غزني
ناوير[=تركي تركمني]=بركه(منبع: فرهنگ نامهاي تركي، ص222).

*نَر[=nār]=[=هزارگي]=1- جنس مذكر 2- دلاور ، دلاورانه(=مثال 1- صفدرخانِ بربري... مُلكَه گرفت نَروَري[=دلاورانه]. 2- دولَه[=دهل] زَدُم دَمبَكي.... بيري‌رَه بردُم نَرَه‌كي).
نَر[=تركي]=دلاور ، نر+تورك/نرتورك=توركِ دلاور. نر+قاشقاي/نَرقاشقاي=دلاور قشقائي. ايضاً: نرقاپلان، نرپولاد و...(منبع: همان، ص586 – 587).

*نَغَه‌چي[=nāğāçi]=[=هزارگي]=برادر مادر[=درلهجه دايزنگي]=(ضرب‌المثل: آو سونِ پَغَچي مُورَه، جِيَه سونِ نَغَه‌چي!).
ناغاشي[=تركي قزاقي]=دائي، برادر مادر(منبع: همان، ص583).

*وُلُوس/اُلُس[=wolos~olus]=[=هزارگي]=مردم(=ضرب‌المثل: اگه مَنِه خانَه اتفاق بَشَه زور آغيلَه دَرَه، اگه مِنِه آغيل اتفاق بَشَه زور اولوسَه).
اولوس[=تركي]=ملت و قوم (منبع: همان، 325).
اُلوس[=مغولي]=اُلوس به‌معناي: تابعانِ يك فرمانروا، ائتلافي از چند قبيله گوناگون، ملت، خلق، كشور، سرزمين، امپراتوري، سلسلهِ پادشاهي است. اين همه مفاهيم واژه «اُلوس» در زبانِ مغولي است(منبع: جامع التواريخ / ص2296).

*يَخشي[=yāxşi]=[=هزارگي]=جزءِ اول نام دو قريه در هزارستان/غزني/جاغوري: يَخشي‌بالا و يَخشي‌پايين.
يَخشي[=تركي]=خوب و نيكو(منبع: سنگلاخ، ص255).
ياخشي[=تركي]=خوب(منبع: خودآموز و مكالمات روزمره زبان تركي آذربايجاني، ص165).
يَخشي[=تركي]=جزءِ اول نام يكي از رؤسايِ خاندان قراماني(=افشار- تركمن) كه در آناتولي و همعصر آخرين ايلخانان مغول مي‌زيستند: يخشي بيگِ قراماني( منبع: جامع التواريخ/ ص2248).
ياكشي[=تركي باشغردي]=خوب ونيكو(منبع: فرهنگ نامهاب تركي، ص233).
جاكشي[=تركي قرغيزي]=خوب و نيكو.

*يشيل/اِِشيل[=yeşil]=[=هزارگي]=رنگِ سبز(=ضرب‌المثل: شيرين‌جانم لاته[=پارچه]مور[=مهر؟]موكونه....به دم چشم شيخاگور*[=به طرف چپ نگاه كردن]موكونه...تار سياه و سرخ و زرد و اِشيل....بَلِه پارچه سفيد، كيل‌كور[=بالا و پايين]موكونه!). "شيخاگور" يك كلمهء پشتو است.
ياشيل[=تركي]=رنگِ سبز(منبع: سنگلاخ، ص258).
يئشيل يورت[=تركي آناطولي]=سرزمينِ سبز، نام قصبه‌اي در ولايتِ توكاتِ آناطولي(منبع: فرهنگ نامهاي تركي، ص228).
يئشيل‌ياپراك[=تركي آناطولي]=برگِ سبز(منبع: همان).
يَشيلچَه[=تركي تاتاري]=سبزه و چمنزار(منبع: همان، ص236).
يشيلسَه[=تركي باشغردي]=سبزه و چمنزار(منبع: همان).

ادامه در پُستِ بعدي

سيمای شهرت گريز - حامد فاريابی - قسمت هشتم

آخرين سخن درمورد شاعر بزرگ حامد فاريابی
آخرين سخن ما در باره اين شاعری كه نامش عبدالموءمن ، تخلصش حامد فاريابی فرزند ميرزا غلام دستگير و نواسه ميرزا قاسم بود و :

· در سال ۱۳۱۲ در تكلی خانه شهر ميمنه زاده شد

· در سال ۱۳۲۰ مادرش را از دست داد

· تعليمات خويش را از مدرسه شروع كرد

· در سال ۱۳۲۰ شامل مكتب متوسطه ابوعبيد در شهر ميمنه شد

· در سال ۱۳۲۷ از آن متوسطه فارغ گرديد

· در سال ۱۳۲۸ غرض ادامهء تحصيلات مسلك شامل ليسه عالی زراعت كابل شد

· در سال ۱۳۳۰ از آن ليسه فراغت حاصل كرد

· در سال ۱۳۳۹ پدرش را از دست داد

· مدت ۴۳ سال در مربوطات وزارت زراعت وظيفه اجرآ نمود

· شش دفتر شعر ( نزديك به هفده هزار بيت ) ، دو رساله منظوم و هشت رساله منثور ايجاد كرد

· در اشعارش هميشه درد مردم را فرياد كرد و رنجهای خويش را بيان داشت

· بعداز عمری زندگی مشقت بار و آميخته به فقر درسال ۱۳۷۳ درشهر ميمنه ديده ازجهان فروبست .

از يك درامه اوزبيكی است به اينگونه :

جواهر سقله گن دينگيز ايدی او ءءءءء هنر فن بابيده تينگسيز ايدی او

او صنعت يورتی نينگ شونقاری ايردی ءءءءء او ايل نينگ افتخاری ، آری ، ايردی

ايدی قلميش دلی پاك هم اوزی پاك ءءءءء دلی پاك هم تيلی پاك هم سوزی پاك

كونگول بولسه اگر هر قنچه كيم پاك ءءءءء بولور او شونچه جر كوپراق المناك

اجل كوكسونی پاره پاره قيلميش ءءءءء اچين می بغری نی صد پاره قيلميش

يتيلگونچه ينه اول سينگری زاد

و صنعت بابيده بولگونچه استاد

قوياش یوز ييلچه نور ساچماغی لازم

بهار یوز كره گل آچماغی لازم

ترجمه:

او دريای ذخّار بود و يگانه در فن هنر ، او عقاب سرزمين صنعت و افتخار ملت خويش بود .

دلش پاك بود و گفتار و كردارش پاكتر از آن ، قلب به هر اندازه كه منزه بوده باشد ، گفتار و كردار به همان پيمانه پاك است .

اجل سينه اش را پاره پاره كرد و شوكران مرگ جگرش را از هم دريد .

تا قامت افراختن انسانی مانند او و استاد شدنش در صنعت و ادب ، آفتاب بايد صد سال نور افشانی كند و بهار صد بار گل افشانی كند .

ختم درامه زندگی حامد فاريابی

کوچی ها بمثابۀ زخم ناسوربرپیکرنیمه جان جامعۀ افغانستان

کوچی ها بمثابۀ زخم ناسوربرپیکرنیمه جان جامعۀ افغانستان و نقش کوچی ها در پروسۀ تداوم بازی های شئونیستی و استعماری در کشور ما

نوشته ازتوردیقل میمنگی

قسمت اول
نگاهی به تاریخ تکامل جوامع بشری در کرۀ زمین به وضاحت نشان میدهد که کوچ نشینی ومهاجرت به مثابۀ یک ضرورت تکاملی درمرحلۀ معینی از تاریخ تکاملی انسانها جبراً وارد پروسۀ زندگی جوامع بشری گردیده،که انسان ها را در جستجوی شرایط بهتر زندگی وتثبیت موقعیت های مناسب حیات اقتصادی واجتماعی، بادست یابی به محیط های مساعد تداوم تکاملی حیات در طبیعت،جبراً وادار به نقل وانتقالات ومهاجرت ها به مناطق واستقامت های متعدد در روی این کرۀ خاکی نموده است، که خصوصیات عمدۀ این مرحلۀ حیات انسانها که توأم با پیدایش حیات دامداری وانکشافات دامپروری واهلی ساختن حیوانات است همانا نقل وانتقالات دسته جمعی وگروهی یکجا بامواشی دست داشته در فصل های معین هرسال ،با در نظر داشت امکانات رهائی از تغیرات اقلیمی و دستیابی به منابع مواد غذائی موجود در طبیعت برای امرار حیات خود ومواشی دست داشتۀ هرگروه ویا طایفه است، ازیک منطقه به منطقۀ دیگر.که آنهم اشکال وانواع مختلف را دارا است .در اکثر حالات این کوچ های دسته جمعی در تاریخ به یک استقامت های معین وبدون باز گشت به عقب تا پیدا کردن محل دایمی بود وباش وسکونت مناسب ادامه پیدا نموده، که حاصل آن در نهایت با اسکان یابی این مردم دریک ساحۀ معین وآمیزش با مردم دیگر،کوچی گری خاتمه یافته،وامادر بعضی حالات دیگر اقوام کوچی با اساس قراردادن سیر وسفرهای محدود بین دونقطه،آنهم در یک ساحۀ جغرافیاوی معین همانند ماکوی نساجی به رفت وآمد های موسمی در همان ساحه ادامه داده وهیچ تغیری را در زندگی روزمرۀ خود پذیرا نمیشوندوآمیزش با مردم دیگر برای انها چون میوۀ ممنوعه حرام است که نباید به آن نگاه کنندوقبول تغیروتحول در زندگی برای آنها چون مرگ وحشتناک ،که با افتخارحفظ همان آداب ورسوم اولیه وچسبیدن به سنت های تغیر ناپذیرکوچی گری باید باآن مقابله نمایند. بزرگترین تغیر درزندگی آنها همانا تغیرات آب وهوا واقلیم است که آنهارا وادار به حرکت از یک منطقه به منطقۀ دیگر میکندوبزرگترین تحول هم کم ویا زیاد شدن رمه های مواشی آنهاست وبس ،در غیراین تغیر و تحول در زندگی آنها یک امر محال ودور از تصوراست .
وبحث کنونی ماهم مربوط میشود به مسایل وواقعیت های مربوط به گروه دوم کوچی گری درتاریخ بشرکه موجودیت خودرا تا اکنون هم درکشورما حفظ نموده .
طوریکه اسناد ومدارک تاریخی نشان میدهند، پیدایش این مرحلۀ تاریخ در حیات جوامع بشری مربوط به هزاران سال قبل از امروز است ،که مدت دوام وعمر این دوره نیز در جوامع مختلف متفاوت بوده وبیشتر به خصوصیات تکامل پذیری وقابلیت های دگر گون سازی زندگانی روزمرۀ هرگروه یا طایفه، با تجربه اندوزی واستفاده از تجارب ودستآوردهای خود ودیگران مرتبط است .
یعنی اینکه زندگی کوچی گری یک اجبار در یک مرحلۀ معین زندگی انسانهاست نه خصوصیت مادام العمر یک گروه ویا طایفه، ونه هم حفظ این سنت قرون وسطائی کدام امتیاز وبرجستگی نسبت به دیگران که به آن افتخار کرد مثلیکه کوچی ها در افغانستان به آن افتخار میکنند، زیراآن گروه های انسانی که تا حال نتوانسته اند خود هارا از منجلاب این مرحلۀ زندگی بیرون بکشند، دال بر عقیم بودن فکری وکمبودخصوصیت تکاملی وتحول پذیری انسانی در آن گروه ویاجماعت است که این خصوصیت در واقعیت امر یک مصیبت با دور ماندن از کاروان زمان وتحولات رشد یابنده ومثبت جوامع دیگر انسانی دریک کشور ودر مجموع کرۀ زمین برای کوچ نشین ها است ،نه کدام برتری، که کوچیها با مصاب شدن به این مصیبت بزرگ کلیه پیوند های عقلانی زندگی را نسبت به جوامع دیگر انسانی از دست داده ومحکوم به زیستن در یک دوربستۀ تکراری زندگی با محرومیت از کلیه مزایای زندگی انسانی می گردند وبه این ترتیب مفهوم والای زندگی که همانا ترقی وتکامل بادست یابی به شرایط بهتر ومتکامل تر زندگی است برای مبتلایان این مرض مهلک وخانمانسوز بکلی ازبین رفته وتداوم حیات تحت تأثیر غرایض بیولوژیکی چون خوردن وخوابیدن،جنگ،غارت وعشق به داشتن مواشی بیشتر،افتخار به اجداد،خوار وذلیل شمردن زن ،تعصب ، حرص جمع آوری وذخیرۀ پول وداشتن اسلحه وغیره به یک امر دائمی، درنسل اندر نسل آن طائفه مبدل گردیده وکلیه مفاهیم زندگی صرف به همین چیز های ناچیز ودر سطح زندگی انسان های ابتدائی خلاصه میشود وبس.
انسان فطرتاً موجود پویا وتحول پسند است اما انسان کوچی با سنت گرائی افراطی در کلیه مناسبات خود فطرتاً ضدتحول ودشمن تکامل است وهر پدیدۀ جدید زندگی که با حیات وطبیعت کوچ نشینی اومطابقت نداشته باشد ،برای او یعنی کوچی دشمن است واوفقط خواهان تداوم حیات آمیخته با رمه های تحت فرمانش در یک مسیر یکنواخت بدون قبول فکر هرنوع دیگر گونی است وبس، که ما نمونه های زندۀ آنرا در حیات کوچی های افغان پاکستانی به وضاحت میتوانیم مورد مطالعه قرار دهیم که حاصل آن شکل کنونی وموجودزندگی کوچی ها در کشور ماست.
کوچی دشمن آشتی ناپذیر تمدن وانسان متمدن است وهر آن چیزی که از قدرت فهم او بالا تر باشد ،آنرا باشمشیر کفر ودینی که خود اوهم از واقعیت آن بی خبراست ترور وتکفیر مینماید،زیرا به همان اندازه که از تمدن انسانی بیگانه است ازدین نیزبرداشت ناقص وجاهلانه دارد .بناءً برداشت کوچی ها از دین نیز فهم وبرداشت قبیلوی وماقبل اسلام است.
در قاموس زندگی جوامع متمدن امروزی واژۀ کوچی دارای یک مفهوم معادل با بی وطن وآواره را دارا بوده وبه آن دسته از گروه های انسانی اطلاق میشودکه تابعیت هیچ یک از کشور های جهان را دارا نمی باشندواز پذیرش قوانین اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی ،اخلاقی ومدنی موجود در این ویا آن کشور سر باز میزنندوبا کوچ کردن های دائمی از یک نقطه به نقطۀ دیگر نظر به موسم سال دایما در حرکت بوده ، مفاهیم وارزش های پذیرفته شدۀ جوامع متمدن انسانی برای او فاقد معنی وارزش است. دردنیای معاصرموجودیت این پدیدۀ ضد تمدن بشریعنی زندگی کوچی گری تقریباًاز میان رفته وصرف در بعضی از مناطق شدیداً عقب ماندۀ قاره های آسیا وافریقا هنوزهم به موجودیت خود ادامه میدهد که نمونه های بزرگ آن همین کوچی های افغانستانی وپاکستانی در آسیا ، بعضی طوائف هنوز هم وحشی در جنگل های افریقا وامریکای جنوبی ومتمدن ترین نمونۀکوچیها یعنی کولی های کشور های اروپای شرقی،وغیره است ،که تعداد آنهاهم روز تاروز در حال کاهش است وهر کشوری هم در تلاش آن است که به این پدیدۀ ماقبل تاریخ اگر در حدود اربعۀ آن موجود باشدبا یافتن راه های علاج منطقی ومعقول به آن خاتمه داده وجامعه خودرا از شر این سمبول جهل وعقب ماندگی درعصر حاضر نجات دهد،ولی یگانه کشوری که هر گز نمی خواهدبا دعوت این موجودات ماقبل تاریخ به زندگی متعادل انسانی در عصر حاضر آنهارا وارد حوزۀ تمدن بشری نماید کشور افغانستان در تحت زعامت وادارۀ قبایل پشتون دو طرف خط دیورنداست ،که در مانور های مختلف سیاسی واقتصادی خوددر جهت نیل به اهداف ومقاصد شئونیستی وپشتون سالاری بر علیه دیگر اقوام وملیت های ساکن این سر زمین به وجود این چنین موجودات عقب مانده وبی خبر از همه مسائل دین ودنیاوصرف بردۀ نفع ونقص نیاز مند است.
واین خود بمثابۀ موجودیت زخم ناسوری است که در پیکر زخمی وهزار پارۀ کشور ما در کلیه مراحل تاریخ که به اشکال مختلف از طرف کلیه دشمنان داخلی وخارجی مردم ما بر علیه مردم ماوسیعاً مورد استفاده قرار گرفته وتا هنوز هم قرار می گیرد.

چنانچه ما امروزباز هم شاهدآن هستیم که دلالان بازار مکارۀ استعمار واستبدادقبیله تلاش مینمایندکه آرزو های انسانی مردم مارادر جهت سیربه یک زندگی انسانی ورهائی از منجلاب بدبختی های رسوب یافته وباز مانده ،ازسیاه ترین دورقهقرائی تاریخ کشور، باسوء استفاده ازین پدیدۀ شرم آورکوچی وکوچی بازی مورد دستبرد ونابودی قرارداده وبابکار گیری خصوصیات متحجر قبیلوی کوچی ها،همان سانی که کشور مارا در طی چندین قرن گذشته از کاروان زمان عقب انداخته وامروز به نمونۀ ناکام ترین جوامع جهان در حرکت به سوی ایجاد یک جامعۀ مدنی مبدل نموده اند ،باز هم با بذر تخم نفاق کار آئی این سلاح کهنه را یک بار دیگربه آزمون گرفته واز طریق آن به منافع آزمندانۀ انحصاری خود ها در حاکمیت دولتی دست یابند.
تاریخ سرزمین ما گواه برآن است که اقوام کوچی در مراحل مختلف موجودیت کشور فعلی افغانستان به اشکال مختلف از جانب دشمنان رنگارنگ داخلی وخارجی مردم ما بر علیه مردم ما مورد استفاده قرار گرفته اند که تکرارویادآوری بعضی از این وقایع فاجعه آفرین را درینجا ضروری ودارای ارزش آگاهی بخش برای همه مردم مظلوم خود میدانیم.
مادرینجا ازذکر حوادث مربوط به گذشته های دورو دوره های حاکمیت صفوی ها وبابری هاوشیبانی وافشاری ها وماقبل انها درین کشور، بمنظور جلوگیری از طولانی شدن بحث خودداری می کنیم وفقط به یاد آوری آن بخشی از بازی های قبیلوی وکوچی بازی ها بسنده میکنیم که مربوط میشود به ایجاد دولت فعلی افغانستان وظهور استعمار انگلیس در ین منطقه که مصادف است با پیدایش غیر مترقبۀ دولت ابدالی ها تحت زعامت احمد خان ابدالی که با تأسیس دولت در بخشی از کشور کنونی افغانستان وتوسعۀ بعدی آن به هندوستان وسایر مناطق اطراف خود در شمال هندوکش امپراطوری ناپایدار ابدالی را اساسگزاری نمود که بنا به تحلیل ها وارزیابی های تاریخی صاحب نظران تاریخ خدمات و کمک های بس بزرگی را ازین طریق به استعماریون انگلیسی در جنوب وهم به استعماریون روس در شمال با لشکر کشی ها واز میان برداشتن نیروهای مقاومت بر علیه آنها در ترکستان وهندوستان انجام داده است وبعدهم پسر عیاش وزنباره اش تیمور شاه ونواسه هایش زمان شاه ومحمود وشاه شجاع ووارثین بعدی آن در سلسلۀ بارکزائی ومحمد زائی هاتا امروز بسنده میکنیم که تا باشد با افشای ماهیت خائنانۀ این بازی ها وبازی گر هادر گذشته بتوانیم از ماهیت کنونی این بازی ها درین مرحلۀ حساس تاریخ کشور خود پرده برداری نموده واز تداوم فاجعۀ کوچی بازی راه نجاتی را درآ ینده کشور تدارک دیده بتوانیم
پايان قسمت اول
ادامه دارد.